Wat is acupunctuur?

Acupunctuur is een medische complementaire techniek, die historisch gezien haar oorsprong vindt in de Traditionele Chinese Geneeskunde, en waarvan het doel is een therapeutisch effect te bekomen door stimulatie van bepaalde specifieke punten op het menselijk lichaam met behulp van steriele naalden.

Acupunctuur is een oude Chinese behandelingsmethode, maar nog steeds up to date om mensen van hun pijn te verlossen, ziekten te genezen en gezonder te maken. De acupuncturist gebruikt hiervoor fijne dunne naaldjes die in het lichaam geprikt worden in de acupunctuurpunten. Dit zijn speciale plaatsen op het lichaam, die op de meridianen liggen. Pijn situeert zich altijd in een of meerdere meridianen. Door het aanprikken van de acupunctuurpunten wordt de energiestroom in de meridianen hersteld en verdwijnt de pijn. Bovendien zijn de meridianen met de organen verbonden waardoor de acupuncturist de mogelijkheid heeft de organen gezonder te maken, de immuniteit te verhogen, en geest en lichaam te harmoniseren.

Omdat de acupunctuur lichaam en geest als één geheel ziet, is het mogelijk om zowel de lichamelijke als geestelijke klachten te verbeteren. Er is een constante wisselwerking tussen lichaam en geest. Onze geest beïnvloedt ons lichaam (en de klachten) en het niet goed functioneren van onze geest beïnvloedt het functioneren van onze lichaam. Het effect is dat mensen na acupunctuurbehandelingen levenslustiger, weerbaarder, solieder, soepeler, alerter, helderder, stressbestendiger worden en minder vatbaar zijn voor gemoedswisselingen en depressiviteit. Vermoeidheid, lusteloosheid, burn-out, depressiviteit, dipjes worden in de acupunctuur vanuit verschillende invalshoeken bekeken en behandeld.

Welke aandoeningen komen in aanmerking voor acupunctuur?

Wereldwijd wordt acupunctuur als een goede en efficiënte behandeling beschouwd voor pijn:

hoofdpijn, rugpijn, schouder- en arm pijn, pijn in de benen, kniepijn, enkelpijn, nekpijn, buikpijn, menstruele en gynaecologische pijn, fibromyalgia, reumapijnen, artrosepijnen, aangezichtspijn, uitstralingspijnen, pijnen tussen de ribben, borstkaspijn, pijn aan de borsten, staartbeenpijn, pijnen op de wervels…) .

Het is altijd de moeite om pijnklachten met acupunctuur te behandelen. Met acupunctuur worden de helende krachten in het lichaam aangesproken en herstelt het lichaam zich en verdwijnt de pijn. Er gebeurt iets positiefs, geen onderdrukking of camoufleren van de pijn.

Waarvoor wordt acupunctuur ingezet?

Naast het behandelen van pijn en het harmoniseren van lichaam en geest behandelt de acupunctuur ook heel wat functionele klachten:

  • Gynaecologische klachten worden wereldwijd ruim behandeld met acupunctuur: menstruatieproblemen, begeleiding van vruchtbaarheidsprocessen (IVF, IUI, ICSI), premenstrueel syndroom, borstenproblematiek, libidoverlies, witverlies, overgangsklachten
  • Gewrichten: stijfheid, reuma, ziekte van Bechterew, bewegingsbeperking, ontstekingen, bursitis, tennis- en golfelleboog, krachtverlies, stapproblematiek, krampen, nek- en rugklachten, sportblessures, verstuikingen, herstel na operatieve ingrepen
  • Ledematen: zwaar, vochtophoping
  • Borstkas: hyperventilatie, hartkloppingen, spanning, vol gevoel
  • Spijsvertering: geen eetlust, constipatie, diarree, opgeblazen, teveel eetlust, buikpijn, prikkelbare darm (ibs), misselijk, zure oprispingen…
  • Allergieën: hooikoorts, gevoelig voor huisstofmijt, huisdieren, pollen, voedsel…
  • Hoofd: duizeligheid, menière, migraine, niet helder denken, spanningshoofdpijnen, gespannen dof gevoel
  • Neurologie: hernia, trigeminusneuralgie, pijnen tussen de ribben, zona pijnen, gevolgen van hersenbloeding of herseninfarct, preventie van hersenbloeding en infarct, MS, ALS, halfzijdige verlammingen, verlammingen, whiplash en whiplash verbonden langdurige klachten
  • Ademhalingsstelsel: kortademig, hoest, chronisch bronchitis, dikwijls verkouden, astma
  • Neus keel oren: sinusitis, oorsuizen, altijd verkouden, aften, droge mond, rare smaken, vuile adem, tandproblemen, tandvleesproblemen
  • Huid: droge huid, eczema, psoriasis, acne, zona, post zonale pijn, zweetproblemen
  • Oog: wazig zicht, oogontstekingen, branderig, droog, vlekken
  • Verslavingen: alcohol, suiker, drugs, roken
  • Obesitas: zwaarlijvigheid
  • Intern: kouwelijk, te warm, bloeddruk, schildklier, diabetes,
  • Slapen: slapeloosheid, teveel slapen, veel dromen, rusteloos ’s nachts
  • Helderheid van geest: suf, vergeetachtig, verward, chaotisch, onrustig,
  • Stress: stressbestendiger,
  • Urine: blaasontstekingen, prostaat, libidoverlies, impotentie, vruchtbaarheidsproblemen
  • Kinderen: bedplassen, spijsverteringsproblematiek, verkoudheden, oorpijn, ADHD, slaapproblemen

Werkwijze

Acupunctuur is een geneeswijze die ongeveer 3500 jaar geleden haar oorsprong kende in China. De oorspronkelijke naam was Zhenjiu wat acupunctuur en moxa betekent. De term acupunctuur is afgeleid van de Latijnse woorden acus (naald) en punctura (steek). Moxa wijst op het opwarmen van punten of zones op de huid. Daarnaast wordt ook vaak gebruik gemaakt van cupping (zie op onze pagina).

Het doel van acupunctuur (moxa/cupping) is ziektes genezen en voorkomen. Het is een energetische geneeskunde waarbij gestreefd wordt naar evenwicht tussen Yin en Yang. Een ziekte wordt namelijk beschouwd als een verstoring van dit evenwicht. Yin en Yang kan men best vergelijken met de termen materie en energie van de moderne fysica.

Hoewel acupunctuur door het grote publiek nog steeds wordt gezien als een techniek om pijn te verlichten, is het veel meer dan dat. In tegenstelling tot de traditionele westerse geneeskunde, waar pijn vaak als een klacht op zich wordt beschouwd, wordt er in de Chinese geneeskunde bij elke klacht steeds naar de volledige mens gekeken (Totale of Holistische principe).

Er wordt naar de oorzaak van het probleem gezocht en op deze manier komt men niet  slechts tot een tijdelijke maar vaak en blijvende oplossing (Causale principe).

Het onderzoek in de acupunctuur

Het stellen van een diagnose gebeurt anders dan in de westerse geneeskunde. Er wordt een energetische balans van de patiënt opgemaakt aan de hand van 4 observatietechnieken: anamnese, polsdiagnose, tongdiagnose en algemene observatie De gestelde diagnose bepaalt de puntenkeuze alsook welke kruiden er eventueel zullen worden gebruikt.

Anamnese of voorgeschiedenis

Aan de hand van de zogenoemde 8 diagnostische regels wordt getracht de oorzaak van de kwaal te achterhalen. Intern of Extern, Yin of Yang, Warm of Koud, Volheid of Leegte. Wie op onderzoek komt, zal worden gevraagd zo nauwkeurig mogelijk zijn klachten en het ontstaan ervan te beschrijven. Via een aantal bijkomende vragen over de algemene gezondheidstoestand krijg ik als behandelende acupuncturist een goed beeld van de onderliggende problematiek.

Polsdiagnose

Namens de pols krijgt de therapeut een energetisch beeld van het lichaam. De slagader op de pols wordt ingedeeld in 3 plaatsen waar op 3 verschillende diepten de pols gevoeld zal worden. De therapeut voelt naar snelheid, regelmaat, diepte, breedte, lengte, amplitude en spanning in de polsslag en krijgt zo een energetisch beeld van het lichaam. Zo heeft ook elk orgaan zijn eigen plaats op de pols waardoor het mogelijk is om een beeld te krijgen van de energetische toestand van de organen.

Tongdiagnose

Hoewel de “tongdiagnose” wat vreemd kan overkomen, is het een zeer goede, betrouwbare en objectieve observatietechniek. Er wordt gekeken naar vorm, kleur, glans en tongbeslag. Elk orgaan heeft zijn eigen zone op de tong.

Algemene observatie

Traditioneel wordt hier gesproken van de 4 zintuigen: Zien, Voelen, Horen, Ruiken. De meeste mensen nemen de oppervlakkige gezondheidstoestand van hun vrienden automatisch waar: hebben ze wallen onder de ogen, spreken ze met sterke of zwakke stem, hebben ze rimpels op het voorhoofd of rond de mond, enzovoorts. Al deze factoren samen kunnen wijzen op verstoringen van de energetische kwaliteit van één of meerdere organen.

De behandeling

Acupunctuur is een onderdeel van de traditionele Chinese geneeskunst. Een gezond lichaam kent een goede energetische balans. In geval van ziekte of kwetsuur wordt dit natuurlijk evenwicht verstoord. Via de energie die door de meridianen (energiebanen in het lichaam) loopt, kan de acupuncturist dit evenwicht opnieuw herstellen door middel van technieken zoals acupunctuur, moxa, cupping, guasha en fytotherapie (kruiden).

Naalden

Het plaatsen van naalden is de meest gekende techniek. De acupuncturist maakt een keuze uit de meer dan 1000 punten, die elk hun eigen functie hebben bij het herstel van verstoorde energie. Fijne naalden worden ingebracht met de bedoeling de energetische doorstroming te verbeteren, zodat het Yin-Yang evenwicht zich kan herstellen. Om dit effect te bereiken zal de acupuncturist de naald lichtjes bewegen waardoor het lichaam een naaldsensatie kan krijgen (de Chinezen noemen dit Deqi).

Het inbrengen van de naalden is meestal volkomen pijnloos. Het kan wel gebeuren dat een behandeling wat gevoelig is. De naalden kunnen met warmte of elektriciteit worden gestimuleerd. Krijg je tijdens de behandeling een vreemd, dof, warm of zwaar gevoel, dan komt dat door de energieoverdracht.

Westerse onderzoek

(Head) hebben aangetoond dat er een relatie bestaat tussen de huid en de organen.

De moderne wetenschappelijke verklaring is dat het prikken van naalden in de acupunctuurpunten het zenuwstelsel stimuleert om in de spieren, ruggengraat en hersenen, chemische stoffen te laten vrijkomen. Deze chemische stoffen zullen ofwel het aanvoelen van pijn veranderen, ofwel ervoor zorgen dat er andere chemische stoffen en hormonen vrijkomen die het eigen interne regelingssysteem beïnvloeden.

De verbeterde energie en biochemische balans geproduceerd door acupunctuur resulteert in het stimuleren van de natuurlijke genezingsvermogens van het lichaam en in het begunstigen van fysische en emotionele gezondheid.

Werkwijze Chinese acupunctuur

De klassieke Chinese uitleg is dat er energiekanalen in regelmatige patronen over de oppervlakte van en door het lichaam lopen. Deze energiekanalen worden meridianen genoemd en zijn vergelijkbaar met rivieren die door het lichaam vloeien en de weefsels bevochtigen(irrigeren) en voeden. Een hindernis in de beweging in deze energierivieren is vergelijkbaar met een dam in een rivier. De meridianen kunnen beïnvloed worden door naalden te prikken in de acupunctuurpunten; de naalden verwijderen de hindernissen en herstellen de normale stroming door de meridianen

In 1979 richtte de Wereldgezondheids Organisatie (WHO) een internationaal seminar in, gewijd aan de Traditionele Chinese Geneeskunde. Een van de resultaten hiervan was een protocol betreffende welke aandoeningen in aanmerking komen voor een behandeling met acupunctuur.